Arboconvenanten: meten is weten

De volgende informatiebronnen kunnen gehanteerd worden:

1. Landelijke CBS-cijfers (o.a. de jaarlijkse arbobalans) voordelen: CBS heeft een goede naam als onafhankelijk instituut. De wijze van cijfers vergaren en verwerken is consistent;

   nadelen: cijfers komen meestal via enquêtes tot stand, uit een beperkte doorsnede van de Nederlandse beroepsbevolking. De cijfers zijn niet steeds per bedrijfstak te hanteren met als gevolg de reaktie:” die cijfers gelden niet voor ons”.

2. Cijfermateriaal van de Arbeidsinspectie voordelen: gebaseerd op degelijk onderzoek en rapporten, vaak uit te splitsen per branche;

   nadeel: niet voor alle onderwerpen/ sektoren beschikbaar.

3. Cijfermateriaal van arbodiensten, met name de PAGO-cijfers voordeel: PAGO-uitslagen worden op groepsniveau deels gecentraliseerd verwerkt tot zgn. referentiecijfers. In het kader van PAGO worden vaak belevingsonderzoeken uitgevoerd die inzicht geven in de problematiek van (b.v.) werkdruk;

   nadeel: (net als verzuimcijfers): voor een deel ‘end of pipe’-cijfers (werknemers hebben al klachten).

4. Cijfers van eigen onderzoek, uitgevoerd in het kader van een arboconvenant of andere initiatieven (nulmeting, vervolgmeting, cijfermateriaal tot stand brengen middels de RIE enz.).
5. Verzuimcijfers en cijfers WAO-instroom voordeel: spreken werkgevers aan, directe relatie met de kosten van slecht arbobeleid, meestal direct beschikbaar;

   nadeel: ‘end of pipe’-cijfers (het kwaad is al geschied), vertekening door andere beïnvloedingsfactoren (keuringsmaatstaven, financiële prikkels, repressieve controle en begeleiding e.d.), de analyse van verzuimcijfers (onderzoek naar de oorzaken) is moeilijk en over het algemeen slecht ontwikkeld.

De overheid baseert zich op gegevens van CBS en Arbeidsinspectie. Een overzicht staat hieronder:

(in % van werknemers in de branche)

kracht

tijdsdruk

voertuig-

trillingen

gereedschap-

trillingen

lawaai

landbouw en visserij

46

20

37

16

13

papier- en kartonindustrie

29

30

20

–

46

bankwezen

–

37

–

–

–

verzekeringswezen

–

43

–

–

–

computerservice/IT

–

43

–

–

–

schoonmaakbedrijven

41

29

–

–

–

glas- en bouwmaterialenindustie

35

29

31

22

43

metaalproductenindustrie

38

29

21

28

38

winkels in voedings- en genotmiddelen

43

–

–

–

–

openbaar vervoer

–

50

18

–

–

luchtvaart

31

56

16

–

35

juridische en economische dienstverlening

–

44

–

–

–

architecten en ingenieurs

–

41

–

–

–

zie de tabel hieronder: Kwantitatieve doelstellingen Ministerie SZW voor arboconvenanten